Aleksander Puszkin – życie i twórczość - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Knig, autor pozycji Oczerki russkoj literatury z 1837 roku, żyjący w czasach Puszkina, napisał o nim ciekawy fragment w swej książce:

...wzrostu był niewielkiego, o powierzchowności niepozornej; kędzierzawe włosy, bardziej kasztanowe niż całkiem czarne, szeroki nos i żywe mysie oczy przywodziły na pamięć jego murzyńskie pochodzenie. Ruchy miał szybkie i gwałtowne, mówił również szybko, urywanymi zdaniami. Dowcipny, błyskotliwy, nie zdradzał wszakże myśli szczególnie głębokich – umysł miał raczej francuski aniżeli niemiecki… Główną jego pasją była zmysłowa i zazdrosna miłość. Nawet małżeństwo nie uratowało go przed nieodpartym pociągiem do rozkoszy zmysłowych i przed zazdrością, aczkolwiek w tym pierwszym względzie nic go nie usprawiedliwiało, zazdrość natomiast pozbawiona była wszelkich podstaw. Tysiące jego dowcipów, a jeszcze więcej bzdurnych o nim plotek krąży wśród ludzi, wszystko bowiem, co dotyczyło Puszkina, przekazywano natychmiast z ust do ust.


Z kolei Henri Trayant, inny znawca twórczości Rosjanina napisał o nim w Pouchkine, jako o źródle inspiracji dla innych twórców:

Puszkin rósł z latami. Co drugi pisarz powoływał się na bliskie z nim pokrewieństwo. W sposób niewytłumaczalny cała literatura rosyjska wywodzi się z jego geniuszu. Poezja, powieść, nowela, historia, teatr, krytyka – otworzył dla swoich rodaków cały rejestr gatunków literackich. Był pierwszym, gdy idzie o czas, i pierwszym, gdy idzie o jakość. Był źródłem. Ani Gogol, ani Tołstoj nie mogliby zaistnieć bez niego, gdyż on stworzył język rosyjski.


Aleksander Siergiejewicz przyszedł na świat 6 czerwca 1799 w Moskwie w znanej rodzinie bojarów posiadających wielkie posiadłości ziemskie i dobra materialne, należących do wyższej warstwy społecznej. Od najmłodszych lat fascynowały go opowieści o przodkach, a zwłaszcza o wujku Wasiliju Lwowiczu Puszkinie oraz Abisyńczyku Ibrahimie Hannibalu – czarnoskórym pradziadku, który trafił do Rosji jako niewolnik, by kilka lat później otrzymać od cara Piotra I szlachectwo. Mały Aleksander wzorował się na Ibrahimie, o którym często opowiadała mu matka Nadieżda. Rodzicielka powierzała malca pod opiekę niani, która zaszczepiła w nim szacunek dla niższych warstw społecznych i współczucie dla ludzi biednych i poniżanych. W końcu Puszkina wysłano do renomowanego Liceum w Carskim Siole, gdzie w towarzystwie szlacheckiej młodzieży poszerzał wiedzę wyniesioną z domu dzięki lekcjom udzielanym tam przez guwernerów sprowadzanych aż z Francji.

To właśnie w liceum, mając zaledwie niespełna piętnaście lat, przyszły poeta, dramaturg i prozaik, najwybitniejszy przedstawiciel romantyzmu rosyjskiego stworzył swe pierwsze utwory. Były to przede wszystkim listy o zabarwieniu moralistyczno-satyrycznym, ale także elegie i ody, wszystkie utrzymane w stylu twórców romantyzmu Zachodniej Europy.

Gdy skończył liceum w wieku osiemnastu lat, osiadł w ówczesnej stolicy Rosji – Petersburgu. Tam zaczął udzielać się artystycznie, rozwijać swój talent literacki. Należał między innymi do grupy Arzamas czy kółka literackiego Zielona lampa, w którym nawiązał kontakty z rewolucjonistami ze sfer szlacheckich (dekabrystami). Efektem zetknięcia się z nowymi poglądami były wiersze negujące tyranię cara Aleksandra I i Mikołaja I, np. Bajki Noël (1818),wiersz Do Czaadajewa (1818) prochłopska elegia Wieś (1819) czy oda Wolność z 1817 roku (wydana dopiero w 1856), w której obnażył swe rewolucyjne poglądy:
Przeklinam samowładczy tron,
A ciebie, łotrze, nienawidzę!
Twą zgubę, twoich dzieci zgon,
Z uciechą bezlitosną widzę.


Puszkin za swą antycarską działalność literacką został zesłany na południe Rosji, na Kaukaz. Wcześniej ogłosił jeszcze swój pierwszy poemat Rusłan i Ludmiła, w którym przeniósł na rosyjski grunt powszechną fascynację pewnym Anglikiem – Bayronem, rozwijaną w późniejszych utworach ku uciesze odbiorców (Jeniec kaukaski (1822), Fontanna Bachczyseraju (1823), Cyganie (1824). Prócz wpływu autora Giaura, dzieła Puszkina są pełne odwołań do utworów Waltera Scotta (np. niedokończony utwór prozatorski – powieść historyczna Murzyn Piotra Wielkiego (napisana w 1827, wydana w 1837 roku).

W czasie etapu przymusowego zesłania, na którym przebywał w Kiszyniowie, w Odessie, na Kaukazie i na Krymie poznał realia życia rosyjskiego Orientu i przeżył fascynację górami. Napisał słynne wiersze Sztylet czy Więzień oraz rozpoczął pracę nad swym największym i najbardziej znanym dziełem – poematem dygresyjnym Eugeniusz Oniegin (Евгений Онегин), które ukończył w 1831 roku, mieszkając już w Bołdino pod Moskwą.

W 1824 roku Puszkin mógł przenieść się do majątku matki, czyli swego rodzinnego domu (jego kara została tym samym złagodzona) - wsi Michajłowskoje koło Pskowa. Nowa okolica zainspirowała go do napisania tragedii romantycznej Borys Godunow, na podstawie której Modest Musorgski stworzył libretto i muzykę do głośniej opery pod tym samym tytułem.

Puszkin jest ważną postacią w historii Polski. Najpierw zaprzyjaźnił się z Adamem Mickiewiczem, tłumacząc jego kilka wierszy na język rosyjski, by w 1830 roku napisać list, w którym zażądał stłumienia powstania listopadowego: Wieść o powstaniu w Polsce prawdziwie mnie wzburzyła! Nasi starzy wrogowie zostaną więc wytępieni. ...Wojna , która ma się zacząć, będzie wojną na eksterminację, albo przynajmniej trzeba, żeby taką była. Z okazji podporządkowania Warszawy swej ojczyźnie, opublikował wiersz Oszczercom Rosji oraz Rocznica Borodina, rozpoczynając tym samym słynną polemikę z autorem Dziadów. Mickiewicz także miał swój głos w dyskusji, co widać w takim utworach, jak wiersz Do przyjaciół Moskali czy Ustęp III części Dziadów (Puszkin po lekturze tego ostatniego wydał poemat historiozoficzny Jeździec miedziany, będący efektem inspiracji twórczością wieszcza).
Jego małżeństwo z Natalią Nikołajewną Gonczarową, któremu towarzyszyła przeprowadzka do Petersburga (pozostawał wciąż pod specjalnym nadzorem policyjnym) dobrze wpłynęło na twórczość pisarza.

Wydawał coraz więcej (powieści: Dubrowski (1832-1833) oraz Dama pikowa (1834), powieść historyczna o buncie Pugaczowa Córka kapitana (1833-1836), obszerna Historia Pugaczowa (1834). Jego biografia ma także epizod dziennikarski. W 1836 roku pisarz zaczął redagować własne pismo – miesięcznik społeczno-literacki „Sowriemiennik” (niestety wkrótce zbankrutowało).
Śmierć Puszkina jest efektem intrygi dworskiej, w wyniku której w imię obrony honoru żony pojedynkował się z francuskim emigrantem G. d`Anthèsem i zmarł ciężko ranny w dwa dni później – 10 lutego 1837 roku. Pogrzeb odbył się bez rozgłosu na cmentarzu przyklasztornym w guberni pskowskiej. Na wieść o jego śmierci Adam Mickiewicz ogłosił w piśmie „Le Globe” artykuł zatytułowany Puszkin i ruch literacki w Rosji, który podpisał wiele mówiącym określeniem – Przyjaciel Puszkina, szesnastoletni wówczas Fiodor Dostojewski przywdział żałobę, a przebywający akurat we Włoszech Gogol napisał: Nie mogła nadejść z Rosji gorsza wiadomość. Wraz z nim odchodzi największa radość mojego życia.

Puszkin jest autorem powieści, wierszy, poematów, ale także i nowel (cykl Opowieści świętej pamięci Iwana Piotrowicza Biełkina), tragedii (cykl: Skąpy rycerz, Mozart i Salieri, Gość kamienny i Uczta podczas dżumy) czy… bajek dla dzieci nawiązujących do tradycji ludowej! To on stworzył postaci z Bajki o carze Sałtanie... czy Bajki o Popie i jego parobku Jełopie.
Jego dzieła na język polski tłumaczył na przykład Adam Mickiewicz, Leo Belmont, Jan Brzechwa, Mieczysław Jastrun, Anatol Stern, Seweryn Pollak, Julian Tuwim (przekład Jeźdźca miedzianego, zbiór Lutnia) i Adam Ważyk (przekład Eugeniusza Oniegina).

Na szczególną uwagę zasługują jego Dzienniki, wznawiane co kilka lat. To z nich pochodzą trafne spostrzeżenia dotyczące kobiet (Obwinienia kobiety o podstępność wynikają z możliwości pozostawania chłodną w tych chwilach, gdy mężczyzna płonie w ogniu rozkoszy i pożądliwości. Kobieta z łatwością może udawać, grać gorące upojenie i zdradzać kochanka, nie z kimś innym, a z nim samym) czy rozważania na temat piękna: Cóż to takiego piękno? Od najdawniejszych czasów mędrcy spierają się o istotę piękna. A tu moja żoneczka pojawia się na balu i wszystkie oczy zwracają się w jej kierunku. Piękno daje się poznać, a nie opisać.


strona:   - 1 -  - 2 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Rękawiczka - streszczenie
2  Śluby panieńskie Aleksandra Fredry jako komedia intryg
3  Warstwy społeczne przedstawione w Fantazym



Komentarze: Aleksander Puszkin – życie i twórczość

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: