Powieść poetycka, romantyczny wariant poematu epickiego, określany tą nazwą od 2 połowy XIX wieku; współcześnie używano terminu „powieść”, który zgodnie z ówczesnym jego rozumieniem, oznaczać miał nie tylko fabularność, ale i autentyczność relacji, w przeciwieństwie do „literackiego” poematu.
(Marian Maciejewski, hasło: Powieść poetycka, w: Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, t. 2, pod red. J. Krzyżanowskiego, PWN, Warszawa 1984, s. 219-220.)


Powieść poetycka to gatunek wywodzący się z literatury angielskiej. Za prekursora tej formy literackiej wypowiedzi uznaje się Waltera Scotta. Jego utwory o tematyce historycznej (m.in. Pieśń ostatniego minstrela, Pani jeziora ) zyskały niezwykłą popularność na początku XIX wieku, wywierając tym samy olbrzymi wpływ na literaturę europejską. Jednak ostatecznie to George Byron stworzył wzór gatunkowy powieści poetyckiej, w takich utworach jak Giaur, Korsarz, Narzeczona z Abydos, Oblężenie Koryntu, Więzień Chillonu. Zasługi Byrona dla powieści poetyckiej to:
  • wprowadzenie orientalnej scenerii;
  • stworzenie nowego typu bohatera: bohater bajroniczny (obdarzony tajemniczą biografią, skłócony ze światem, owładnięty silnymi namiętnościami);
  • intensyfikacja składnika lirycznego w tekście.



W Polsce teksty Byrona tłumaczyli Antoni Edward Odyniec oraz Adam Mickiewicz.

Cechy gatunkowe powieści poetyckiej:
  • synkretyzm gatunkowy: połączenie elementów epickich i lirycznych;
  • rozbudowany utwór wierszowany;
  • fabuła o luźnej, fragmentarycznej kompozycji, nasycona momentami dramatycznymi; obecność luk i zakłóceń chronologicznych, wiele miejsc tajemniczych i niedopowiedzianych;
  • subiektywizacja opowiadania i opisu;
  • nikły dystans między narratorem a bohaterem;
  • obecność zwrotów kierowanych wprost do czytelnika;
  • narrator oceniający postawę bohatera, obnażający swój emocjonalny stosunek do zdarzeń;
  • postać narratora często stanowi maskę dla samego twórcy.


Najważniejsze polskie powieści poetyckie doby romantycznej:
  • Maria (1825) Antoniego Malczewskiego;
  • Konrad Wallenrod (1828) Adama Mickiewicza;
  • Zamek kaniowski (1829) Seweryna Goszczyńskiego;
  • Wczesne powieści poetyckie Juliusza Słowackiego: Mnich (1832) , Jan Bielecki (1832), Arab (1832), Żmija (1832), Lambro (1833).


strona:   - 1 -  - 2 - 

  Dowiedz się więcej
1  Romantyzm w balladzie Król Olch Goethego
2  Aleksander Puszkin – życie i twórczość
3  Analiza i interpretacja wiersza W Weronie



Komentarze
artykuł / utwór: Powieść poetycka




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz:
     





    Tagi: